Współczesne aspekty realizacji kontrolnej funkcji rachunkowości
Podstawowym celem rachunkowości, jako uniwersalnego systemu informacyjno-kontrolnego, jest tworzenie wiarygodnego obrazu działalności jednostek gospodarczych prezentowanego w postaci sprawozdania finansowego oraz ocen i opinii z nim związanych. W historycznym rozwoju rachunkowości obserwuje się kompromisowe łączenie głównych jej funkcji, a zwłaszcza akcentowanie funkcji informacyjnej bądź funkcji kontrolnej.
W dobie kryzysu zaufania do informacji pochodzących z systemu rachunkowości, spowodowanego ujawnionymi ostatnio oszustwami i malwersacjami finansowymi, również z udziałem księgowych i biegłych rewidentów, środowisko to poszukuje przyczyn i możliwości rozwiązania tej niekorzystnej sytuacji. Procesowi temu towarzyszyć winna dyskusja i podejmowanie stosownych prac badawczych w zakresie kontrolnej funkcji rachunkowości. Wyrazem tego nurtu jest opracowanie, które jest zbiorem problemów badawczych zespołu Katedry Rachunkowości Finansowej. Uwzględniają one szerokie podejście do istoty rachunkowości, które włącza w jej zakres zagadnienia analizy oraz badania sprawozdania finansowego. Uniwersalność rachunkowości sprawia zaś, że tematyka opracowania dotyczy różnych branż.
Do nurtu rozważań dotyczących funkcji rachunkowości, a szczególnie jej funkcji kontrolnej (część I), zaliczyć można opracowania poświęcone: wskazaniu funkcji współczesnej rachunkowości, kontroli finansowo-księgowej jako narzędzia gospodarności jednostki, kontrolnej funkcji sprawozdania finansowego, kontrolnej funkcji polityki rachunkowości, kontroli procesu utraty wartości aktywów, inwentaryzacji, kontrolnej funkcji rachunku kosztów, kontrolnej funkcji rachunku wyników, kontroli w procesie świadczenia usług ze szczególnym uwzględnieniem outsourcingu finansowo-księgowego, funkcji kontrolnej rachunkowości w działalności rad nadzorczych.
Problematykę analizy finansowej w jej aspekcie kontrolnym (część II) reprezentuje opracowanie poświęcone wskaźnikom kontroli procesu kreowania wartości w przedsiębiorstwie.
Problematyce rewizji finansowej z uwzględnieniem zagadnień kontroli (część III) poświęcono opracowania: kontrola a doradztwo w rewizji finansowej, poziomy kontroli w procesie badania sprawozdania finansowego, kontrolna funkcja rewizji finansowej w jednostkach zainteresowania publicznego.
Problemy kontrolnej funkcji rachunkowości w innych branżach (część IV) poruszają opracowania o: kontrolnej funkcji rachunkowości podatkowej i bankowej, ustawowych normatywach wypłacalności w kontroli bezpieczeństwa finansowego ubezpieczycieli, kontroli bezpieczeństwa funkcjonowania Otwartych Funduszy Emerytalnych, dyscyplinie finansowej w jednostkach służby zdrowia.
