Zasady audytu wewnętrznego w sektorze finansów publicznych Teresa Kiziukiewicz

Ustawa o finansach publicznych określa obowiązki jednostek sektora finansów publicznych w zakresie audytu wewnętrznego. Jego celem jest dostarczenie kierownikowi jednostki obiektywnej oceny zgodności prowadzonej działalności z obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi, a także oceny efektywności i skuteczności systemów zarządzania i kontroli. Przedmiotem audytu jest też badanie wiarygodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu. Dzięki temu audyt wspomaga zarządzanie jednostką, sygnalizując występujące niedociągnięcia i nieprawidłowości. Do zadań audytu należą też czynności doradcze oraz formułowanie propozycji usprawnień.
Z uwagi na przedstawione cele i zadania audytu jego przeprowadzenie wiąże się z szeregiem złożonych czynności i wymaga rozległej wiedzy. W związku z tym w niniejszej pracy, oprócz ogólnych zasad i procedur audytu wewnętrznego, są przedstawione obszary audytu i związane z nimi problemy badania w jednostkach sektora finansów publicznych. Praca jest podzielona na dwie części. W pierwszej części, obejmującej ogólne zasady audytu wewnętrznego, znajdują się rozdziały dotyczące charakterystyki i rodzajów audytu, standardów audytu wewnętrznego, szacowania ryzyka i stosowania technik przydatnych w badaniu. W tej części jest też mowa o planowaniu audytu, trybu jego realizacji i sprawozdawczości z nim związanej. W końcowym rozdziale części pierwszej jest omówiona organizacja komórki audytu wewnętrznego, a także wymagania kwalifikacyjne wobec audytora wewnętrznego oraz jego uprawnienia i obowiązki, z uwzględnieniem możliwości korzystania z usług podmiotów zewnętrznych specjalizujących się w przeprowadzaniu badań audytowych na podstawie umów zawartych z zainteresowanymi jednostkami sektora finansów publicznych.
Druga część pracy jest poświęcona podstawowym obszarom audytu wewnętrznego. W kolejnych rozdziałach tej części zostały omówione problemy audytu systemu kontroli zarządczej, systemów informatycznych, systemu kadr i wynagrodzeń oraz audytu funduszy ze źródeł zagranicznych i audytu finansowego.
Układ poszczególnych rozdziałów odpowiada następującemu schematowi. Każdy rozdział jest poprzedzony krótką charakterystyką poruszanych w nim zagrożeń. Opisywane treści są ilustrowane przykładami ukazującymi praktyczne rozwiązania. Temu służą też załączniki zamieszczone na końcu niektórych rozdziałów. Poszczególne rozdziały kończy syntetyczne zestawienie najważniejszych problemów z danego zakresu. Do każdego rozdziału jest też podana podstawowa literatura związana z poruszaną tematyką.
W zamierzeniu autorów, wśród których są teoretycy i praktyk-audytor, praca jest zaadresowana do audytorów oraz osób współpracujących z nimi, a zwłaszcza korzystających z ustaleń audytu. Opracowanie, z uwagi na wyczerpujące i poparte przykładami ujęcie zagadnień, może też być wykorzystane przez studentów specjalności obejmujących problematykę audytu. Może również być przydatne na studiach podyplomowych i specjalnych kursach z zakresu audytu wewnętrznego.
Omawiane zagadnienia zostały przedstawione według stanu prawnego na 31 sierpnia 2011 roku. Przedstawiono też odwołania do wcześniejszych przepisów, jeżeli zawarte w nich kwestie nie straciły aktualności mimo utraty ważności regulacji, w których te zagadnienia występowały.